CBSE Board Exam 2025-26 : खण्ड–‘ग’ (अनुप्रयुक्त-व्याकरणम्)

अंक – 25

प्रश्न 5. अधोलिखितवाक्येषु रेखाङ्कितपदेषु सन्धिं सन्धिच्छेदं वा कृत्वा लिखत (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्) (4×1=4)

1. यः स्नेहेन शक्नोतीह + एव।
2. षडेते पाठका गुणाः।
3. सरस्तीरे विहरन्ति मयि केनापि कर्कशैः शब्दैः वातावरणम् आकुलीक्रियते।
4. तदेतत् राजभवनं परित्यज्य वनं गच्छामः।
5. अधुना रमणीया सृष्टिः + एषा।

---

प्रश्न 6. अधोलिखितवाक्येषु रेखाङ्कितपदानां समासविग्रहं वा प्रदत्तविकल्पेभ्यः चित्वा लिखत (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्) (4×1=4)

1. अनिच्छन् अपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः।
2. अस्माकम् एकतां जगत्प्रसिद्धम्।
3. मयूरः साट्टहासं प्रविशति।
4. शक्रः तत् नेत्रं यथास्थानम् स्थापितवान्।
5. यूयं कथम् अस्मिन् नतं च उन्नतं च तस्मिन् मार्गे गच्छथ?

---

प्रश्न 7. अधोलिखितवाक्येषु रेखाङ्कितपदानां प्रकृति-प्रत्ययीं संयोगं विभज्य वा उचितम् उत्तरं विकल्पेभ्यः चित्वा लिखत (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्) (4×1=4)

1. केचन च पञ्चत्वं गताः।
2. अस्माभिः गुरुणाम् आदेशपालनं------[कृ+तव्यत्]
3. तत्र राजहंसः हंसी च विहरतः।
4. एषा सृष्टिः रमणीय + टाप् अस्ति।
5. प्राङ्गणे भवताम् हृद् +ठक् अभिनन्दनम् अस्ति।

---

प्रश्न 8. वाच्यानुसारम् उचितपदैः रिक्तस्थानानि पूरयित्वा अधोलिखितं संवादं पुनः लिखत (केवलं प्रश्नत्रयम्) (3×1=3)

नमन् – हे दीप! किं त्वम् अद्य सायंकाले इति नाटकं द्रष्टुं गच्छसि?

दीपः – न, न। (i) _________ तत् नाटकं द्रष्टुं न गच्छामि।

नमन् – किं कारणम्? अद्य त्वं किं (ii) _________?

दीपः – अधुना (iii) _________ गृहकार्यं पूर्णं क्रियते।

नमन् – मया तु अधुना एकः (iv) _________ लिख्यते, अनन्तरं च नाटकं द्रष्टुं गम्यते।

दीपः – अस्तु! तर्हि अस्माभिः शीघ्रं गृहकार्यं समापयामि। अनन्तरं त्वया सह आगमिष्यामि।

नमन् – अस्तु। पुनर्मिलामः।       [लेख:,मया,अहम्,करोषि]                                  

---

प्रश्न 9. कालबोधकशब्दैः अधोलिखित-दिनचर्यां पूरयत (केवलं प्रश्नत्रयम्) (3×1=3)

1. अहं _________ वादने (5:30) भ्रमणाय उपवनं गच्छामि।
2. _________ वादने (6:00) भ्रमणं कृत्वा गृहम् आगच्छामि।
3. ततः स्नानं कृत्वा _________ वादने (8:45) कार्यालयं गच्छामि।
4. तत्पश्चात् अहम् अपराह्ने _________ वादने (7:15) गृहम् आगच्छामि।

---

प्रश्न 10. मञ्जूषायाः प्रदत्तैः उचितैः अव्ययपदैः अधोलिखितवाक्येषु रिक्तस्थानानि पूरयत (केवलं प्रश्नचतुष्टयम्) (4×1=4)

मञ्जूषा – पुरा, सम्प्रति, इति, एव, तथा।

1. सः बाल्यात् _________ वृद्धोपसेवी विनयशीलः च आसीत्।
2. अवक्रता यथा चित्ते_________ वाचि भवेत् यदि।
3. _________ अपि आणविक-अस्त्राणि आसन्।
4. एतत् तु ‘फरवरी’ _________ मासे मान्यते।
5. _________ वयम् एतानि स्थलानि द्रष्टुं उत्सुका: स्मः।

---

प्रश्न 11. अधोलिखितवाक्येषु रेखाङ्कित-अशुद्धपदानाम् उचितपदैः चित्वा वाक्यानि पुनः लिखत (केवलं प्रश्नत्रयम्) (3×1=3)

1. सः महिला कानने व्याघ्रं ददर्श।
2. अहो! विचित्रं स्वप्नः मया दृष्टः।
3. अलम् अतिविकत्थनम्
4. रागसमं दुखं न सन्ति।