कक्षा 10 संस्कृत मणिका — प्रत्ययाः अभ्यास-प्रश्नाः | प्रकृति–प्रत्यय अभ्यास

कक्षा 10 संस्कृत — मणिका प्रत्ययाः — अभ्यास-प्रश्नाः प्रकृति–प्रत्यय निर्देशः — अधोलिखितवाक्येषु रेखाङ्कितपदानां प्रकृति–प्रत्ययौ संयोज्य विभज्य वा समुचितम् उत्तरं प्रदत्तविकल्पेभ्यः चित्वा लिखत।

1.

एषा कथा पुराण + ठक् अस्ति। (क) पुराणिकः (ख) पौराणिकी (ग) पुराणकः

2.

मम भ्राता शक्ति + मतुप् भवेत्। (क) शक्तिमन्तः (ख) शक्तिमान् (ग) शक्तिमतः

3.

रविवारे सप्ताह + ठक् अवकाशः भवति। (क) साप्ताहिकी (ख) साप्ताहिकम् (ग) साप्ताहिकः

4.

शिष्येभ्यः नरः गुणवान् भवति। (क) गुण + वत् (ख) गुण + मत् (ग) गुण + मतुप्

5.

सर्वेषाम् महत् + त्व विद्यते यथासमयम्। (क) महत् + तव (ख) महत् + त्व (ग) महत् + त्व

6.

कियती प्राचीन + टाप् इयं सृष्टिः! (क) प्राचीन + टाप् (ख) प्राचीन + तल् (ग) प्राचीन + आः

7.

द्रौपदी स्वाभिमानिन् + ङीप् आसीत्। (क) स्वाभिमानी (ख) स्वाभिमानिनी (ग) स्वाभिमानि

8.

मयूरस्य सुन्दरता जगत्प्रसिद्धा। (क) सुन्दर + तल् (ख) सुन्दर + टाप् (ग) सुन्दर + त्व

9.

परद्रव्ये अनासक्त + टाप् सा अवर्तत। (क) आसक्ता (ख) अनासक्तिः (ग) अनासक्ता

10.

तदेवाहुः महानात्मानः समत्वम् इति तथ्यतः। (क) समत् + त्व (ख) सम + त्व (ग) सम + त्वत् कोष्ठके प्रदत्तान् प्रकृति–प्रत्ययान् योजयित्वा उचितं पदं लिखत। (क) जनाः तेषां __________ (मूर्ख, तल्) दृष्ट्वा उपहसन्ति। (ख) ते वायोः __________ (शीतल, तल्) अनुभवन्ति बालकाः। (ग) __________ (बालक + टाप्) च कन्दुकेन क्रीडन्ति। (घ) __________ (छाया + मतुप्) वृक्षाः मार्गं श्रान्तपथिकेभ्यः आश्रयं यच्छन्ति। (ङ) __________ (कोकिल + टाप्) च आम्रवृक्षे मधुरस्वरेण गायन्ति।