पठित-अवबोधनम् (5 अङ्काः)

पाठः – रमणीया हि सृष्टिः एषा

अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत—

बकः — (प्रविश्य, स्वपक्षौ अवधूय) कथं माम् अपि अधिक्षिपसि? किं ते महत्त्वम्? वर्षर्तौ तु मानसं पलायसे। अहम् एव अत्र वृष्टे: अभिनन्दनं करोमि। कीदृशी तव मैत्री? आपत्काले तु त्यक्त्वा दूरं व्रजसि। वस्तुतः अहमेव शीतले जले बहुकालपर्यन्तम् तिष्ठामि। दुग्धधवला मे पक्षाः। न जाने कथं माम् अपरिगणयन्त:जना: ‘राष्ट्रपक्षी’ इति मन्यन्ते। अहमेव योग्यः।

मयूरः — (प्रविश्य साट्टहासम्) सत्यं सत्यम्। अहमेव राष्ट्रपक्षी। को न जानाति? मौन धृत्वा वराकान् मीनान् छलेन अधिगृह्य क्रूरतया भक्षयसि। धिक् त्वाम्। अवमानितं खलु सर्वं पक्षिकुलं त्वया।

---

(अ) एकपदेन उत्तरत। *(त्रयाणां प्रश्नानां द्वौ एव)*

(½ × 2 = 1)

(i) बकः कदा मानसं पलायते? (ii) कः राष्ट्रपक्षी अस्ति? (iii) मयूरः कं धिक्करोति?

---

(आ) पूर्णवाक्येन उत्तरत। *(त्रयाणां प्रश्नानां द्वौ एव)*

(1 × 2 = 2)

(i) बकः स्वं कथं योग्यं मन्यते? (ii) मयूरः बकं किमर्थं निन्दति? (iii) बकस्य पक्षाः कीदृशाः सन्ति?

---

(इ) निर्देशानुसारम् उत्तरत। *(त्रयाणां प्रश्नानां द्वौ एव)*

(1 × 2 = 2)

(i) ‘क्रूरतया’ इत्यस्य विशेषणपदं गद्यांशात् चिनुत। (ii) ‘भक्षयसि’ इत्यस्य कर्तृपदं लिखत। (iii) ‘दूरम्’ इत्यस्य विलोमपदं लिखत।