Skip to content
All articles
· 1 min read

पठित-अवबोधनम् | रमणीया हि सृष्टिः एषा (मूल पाठानुसार)

Class 10 Sanskrit पाठ “रमणीया हि सृष्टिः एषा” के मूल पाठानुसार CBSE Board Pattern 2026–27 के लिए 5 अंकों का पठित-अवबोधनम्।

By SanskritLearn

पठित-अवबोधनम् (5 अङ्काः)

पाठः – रमणीया हि सृष्टिः एषा

अधोलिखितं गद्यांशं पठित्वा प्रश्नानाम् उत्तराणि लिखत—

राजहंसः — अहो! किन्तु खलु सरसि विहरति मयि केनापि कर्कशः ‘का का’ शब्दः वातावरणम् आकुलीकरोति।

काकः — (प्रविश्य, सकोपम्) आः! किं उक्तवती भवती? यदि अहं कृष्णवर्णः, तर्हि श्रीरामस्य वर्णः कृष्णः, श्रीवासुदेवस्य वर्णः कृष्णः। मुग्धे! अहं तु अतीव कर्तव्यपरायणः। प्रभाते ‘काका’ ध्वनिना सुप्तान् जनान् प्रबोधयामि कर्मसु च विनियोजयामि।

---

(अ) एकपदेन उत्तरत। *(त्रयाणां प्रश्नानां द्वौ एव)*

(½ × 2 = 1)

(i) राजहंसः कुत्र विहरति? (ii) कस्य शब्दः वातावरणम् आकुलीकरोति? (iii) कः जनान् प्रबोधयति?

---

(आ) पूर्णवाक्येन उत्तरत। *(त्रयाणां प्रश्नानां द्वौ एव)*

(1 × 2 = 2)

(i) काकः स्वं कथं वर्णयति? (ii) काकः जनान् कथं प्रबोधयति? (iii) राजहंसः किं कथयति?

---

(इ) निर्देशानुसारम् उत्तरत। *(त्रयाणां प्रश्नानां द्वौ एव)*

(1 × 2 = 2)

(i) ‘कर्कशः’ इत्यस्य विशेषणपदं गद्यांशात् चिनुत। (ii) ‘प्रबोधयामि’ इत्यस्य कर्तृपदं लिखत। (iii) ‘कृष्णः’ इत्यस्य विलोमपदं गद्यांशात् लिखत।