सदाचारः—जीवनस्य भूषणम्

सदाचारः—जीवनस्य भूषणम् मानवजीवने सदाचारस्य महत्त्वपूर्णं स्थानम् अस्ति। सदाचारः मनुष्यस्य वास्तविकं भूषणम् अस्ति। सुन्दरं रूपं, धनं, पदं च मनुष्यस्य जीवनं सफलं न कुर्वन्ति; किन्तु सद्गुणाः सदाचारश्च जीवनं सार्थकं कुर्वन्ति।

सत्यं वदितुम्, परोपकारं कर्तुम्, वृद्धानां सम्मानं कर्तुम्, गुरूणां प्रति श्रद्धां धारयितुम्, सर्वेषु प्राणिषु दयां कर्तुम् च सदाचारस्य लक्षणानि सन्ति।

सदाचारी मनुष्यः सर्वेषां प्रियः भवति। सः स्वजीवने अनुशासनं पालयति तथा अन्येषाम् अधिकारान् सम्मानयति। विपत्तिकाले अपि सः धैर्यं न त्यजति। तस्य व्यवहारः मधुरः भवति, अतः जनाः तस्मिन् विश्वासं कुर्वन्ति।

विद्यार्थिजीवने अपि सदाचारस्य विशेषं महत्त्वम् अस्ति। विद्यार्थी समयस्य सदुपयोगं कुर्यात्, नियमितरूपेण अध्ययनं कुर्यात्, गुरूणां सम्मानं कुर्यात् तथा सहपाठिभिः सह प्रेम्णा व्यवहरेत्। एते गुणाः तस्य व्यक्तित्वस्य विकासे सहायकाः भवन्ति।

अतः अस्माभिः सर्वदा सदाचारस्य पालनं करणीयम्। सदाचारः केवलं व्यक्तिगतजीवनस्य शोभां न वर्धयति, अपितु परिवारस्य, समाजस्य, राष्ट्रस्य च उन्नतौ महत्त्वपूर्णं योगदानं ददाति।

प्रेरणावाक्यम्

“सदाचारः एव मनुष्यस्य वास्तविकं भूषणम्।”

सरलार्थः

सदाचार का अर्थ है—अच्छे आचरण और सद्गुणों को अपने जीवन में अपनाना। सत्य, दया, अनुशासन, विनम्रता, परोपकार और बड़ों का सम्मान आदि सदाचार के प्रमुख अंग हैं। सदाचारी व्यक्ति स्वयं भी सुखी रहता है और समाज के लिए भी उपयोगी सिद्ध होता है।

पाठक के लिए विचारणीय प्रश्न

भवान्/भवती स्वजीवने कान् सद्गुणान् आत्मसात् कर्तुम् इच्छति?