Script — Devanagari
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् – भागः १३ : भोजनालये
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् भाग 13 में भोजनालय में होने वाला सरल संस्कृत संवाद, हिन्दी अर्थ, शब्दार्थ, दैनिक प्रयोग के वाक्य तथा अभ्यास दिए गए हैं। विद्यार्थियों एवं संस्कृत सीखने वाले सभी पाठकों के लिए उपयोगी सामग्री।
2 min read
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् – भागः १३ भोजनालये — रेस्टोरेंट में
दैनिकजीवने भोजनालये प्रयुज्यमानानि सरलानि संस्कृतवाक्यानि ज्ञातुं एषः संवादः उपयोगी अस्ति।
संवादः
ग्राहकः : नमस्ते! अत्र भोजनं उपलब्धम् अस्ति किम्?
सेवकः : नमस्ते महोदय! आम्, अत्र विविधप्रकारकं भोजनम् उपलब्धम् अस्ति।
ग्राहकः : कृपया भोजनसूचीं दर्शयतु।
सेवकः : अवश्यम्। एषा भोजनसूची।
ग्राहकः : अद्य विशेषभोजनं किम् अस्ति?
सेवकः : अद्य सूपम्, शाकम्, रोटिका, ओदनं, दधि च उपलब्धानि सन्ति।
ग्राहकः : उत्तमम्। मह्यं रोटिकाद्वयं, शाकम्, सूपं च ददातु।
सेवकः : अवश्यम्। किम् अन्यत् किमपि इच्छति?
ग्राहकः : आम्, एकं जलपात्रम् अपि आनयतु।
सेवकः : अवश्यम्। कृपया किञ्चित्कालं प्रतीक्षताम्।
(भोजनानन्तरम्)
ग्राहकः : भोजनं स्वादिष्टम् आसीत्। धन्यवादः। कृपया देयकं ददातु।
सेवकः : अवश्यम् महोदय! एतत् भवतः देयकम्।
ग्राहकः : धन्यवादः।
सेवकः : स्वागतम्। पुनः आगच्छतु।
हिन्दी अर्थ
ग्राहक: नमस्ते! क्या यहाँ भोजन उपलब्ध है?
सेवक: नमस्ते महोदय! हाँ, यहाँ विभिन्न प्रकार का भोजन उपलब्ध है।
ग्राहक: कृपया भोजन की सूची दिखाइए।
सेवक: अवश्य। यह भोजन की सूची है।
ग्राहक: आज विशेष भोजन क्या है?
सेवक: आज दाल, सब्जी, रोटी, चावल और दही उपलब्ध हैं।
ग्राहक: बहुत अच्छा। मुझे दो रोटियाँ, सब्जी और दाल दीजिए।
सेवक: अवश्य। क्या आपको और कुछ चाहिए?
ग्राहक: हाँ, एक पात्र में पानी भी लाइए।
सेवक: अवश्य। कृपया थोड़ी देर प्रतीक्षा कीजिए।
ग्राहक: भोजन स्वादिष्ट था। धन्यवाद। कृपया बिल दीजिए।
सेवक: अवश्य महोदय! यह आपका बिल है।
ग्राहक: धन्यवाद।
सेवक: स्वागत है। पुनः आइए।
नवीनाः शब्दाः संस्कृतम् हिन्दी अर्थ भोजनालयः भोजनालय / रेस्टोरेंट ग्राहकः ग्राहक सेवकः सेवा करने वाला भोजनसूची मेनू / भोजन की सूची सूपम् दाल / दाल का व्यंजन शाकम् सब्जी रोटिका रोटी ओदनम् पका हुआ चावल स्वादिष्टम् स्वादिष्ट प्रतीक्षताम् प्रतीक्षा कीजिए देयकम् बिल / भुगतान योग्य राशि भोजनानन्तरम् भोजन के बाद दैनिक-प्रयोग-वाक्यानि
भोजनसूचीं दर्शयतु। — भोजन की सूची दिखाइए। अद्य विशेषभोजनं किम् अस्ति? — आज विशेष भोजन क्या है? मह्यं भोजनं ददातु। — मुझे भोजन दीजिए। जलम् आनयतु। — पानी लाइए। किञ्चित्कालं प्रतीक्षताम्। — थोड़ी देर प्रतीक्षा कीजिए। भोजनं स्वादिष्टम् अस्ति। — भोजन स्वादिष्ट है। कृपया देयकं ददातु। — कृपया बिल दीजिए। पुनः आगच्छतु। — फिर आइए।
अभ्यासः १. संस्कृतेन उत्तरत— ग्राहकः प्रथमं किं द्रष्टुम् इच्छति? अद्य भोजनालये कानि खाद्यानि उपलब्धानि सन्ति? भोजनानन्तरं ग्राहकः किं याचते? २. रिक्तस्थानानि पूरयत— कृपया ________ दर्शयतु। भोजनं ________ आसीत्। कृपया ________ ददातु।
उत्तराणि: भोजनसूचीम्, स्वादिष्टम्, देयकम्।
आज का संस्कृत शब्द
देयकम् — दी जाने वाली राशि; भोजनालयादिषु बिल के अर्थ में प्रयुक्त किया जा सकता है।
वाक्यप्रयोगः: भोजनानन्तरं ग्राहकः देयकं याचते।
आज का सुभाषितम्
अन्नं बहु कुर्वीत।
भावार्थः: अन्न की समृद्धि और उपलब्धता का प्रयास करना चाहिए तथा उसका सम्मान करना चाहिए।
आज का प्रेरणावाक्यम्
अन्नस्य सम्मानं कुर्यात्, भोजनं व्यर्थं न कुर्यात्।