Skip to content
All lessons

Script — Devanagari

प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् – भागः १९ : ग्रन्थालये

प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् भाग 19 में ग्रन्थालय (पुस्तकालय) में होने वाला सरल संस्कृत संवाद, हिन्दी अर्थ, शब्दार्थ, दैनिक प्रयोग के वाक्य तथा अभ्यास दिए गए हैं। कक्षा 9–10 के विद्यार्थियों एवं संस्कृत सीखने वाले सभी पाठकों के लिए उपयोगी सामग्री।

2 min read

प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् – भागः १९ पुस्तकालये — ग्रन्थालये संवादः

ग्रन्थालयः ज्ञानस्य भण्डारः अस्ति। विद्यार्थिनः ग्रन्थालयं गत्वा पुस्तकानि पठन्ति, गृहं नयन्ति च। एषः संवादः ग्रन्थालये प्रयुज्यमानानां सरलसंस्कृतवाक्यानां अभ्यासाय उपयुक्तः अस्ति।

संवादः

विद्यार्थी : नमस्ते, महोदय!

ग्रन्थपालः : नमस्ते। कथं साहाय्यं करवाणि?

विद्यार्थी : अहं संस्कृतस्य पुस्तकं ग्रहीतुम् इच्छामि।

ग्रन्थपालः : भवतः सदस्यता अस्ति किम्?

विद्यार्थी : आम्, मम सदस्यता अस्ति।

ग्रन्थपालः : उत्तमम्। कीदृशं पुस्तकं इच्छसि?

विद्यार्थी : व्याकरणविषयकं पुस्तकं दर्शयतु।

ग्रन्थपालः : एतत् पुस्तकं बहूपयोगि अस्ति।

विद्यार्थी : अहम् एतत् गृहं नेतुम् इच्छामि।

ग्रन्थपालः : अवश्यम्। एकसप्ताहानन्तरं पुस्तकं प्रत्यानीयताम्।

विद्यार्थी : अस्तु। अहं समये प्रत्यानेष्यामि।

ग्रन्थपालः : धन्यवादः। शुभाध्ययनम्।

विद्यार्थी : धन्यवादः।

हिन्दी अर्थ

विद्यार्थी: नमस्ते महोदय!

ग्रन्थपाल: नमस्ते। मैं आपकी क्या सहायता करूँ?

विद्यार्थी: मैं संस्कृत की पुस्तक लेना चाहता हूँ।

ग्रन्थपाल: क्या आपकी सदस्यता है?

विद्यार्थी: हाँ, मेरी सदस्यता है।

ग्रन्थपाल: अच्छा। आप कैसी पुस्तक चाहते हैं?

विद्यार्थी: व्याकरण की पुस्तक दिखाइए।

ग्रन्थपाल: यह पुस्तक बहुत उपयोगी है।

विद्यार्थी: मैं इसे घर ले जाना चाहता हूँ।

ग्रन्थपाल: अवश्य। एक सप्ताह बाद पुस्तक लौटा दीजिए।

विद्यार्थी: ठीक है। मैं समय पर लौटा दूँगा।

ग्रन्थपाल: धन्यवाद। शुभ अध्ययन!

विद्यार्थी: धन्यवाद।

नवीनाः शब्दाः संस्कृतम् हिन्दी अर्थ ग्रन्थालयः पुस्तकालय ग्रन्थपालः पुस्तकालयाध्यक्ष ग्रन्थः / पुस्तकम् पुस्तक सदस्यता सदस्यता व्याकरणम् व्याकरण उपयोगी उपयोगी गृहं नेतुम् घर ले जाने के लिए प्रत्यानीयताम् वापस लाया जाए सप्ताहः सप्ताह अध्ययनम् अध्ययन दैनिक-प्रयोग-वाक्यानि अहं पुस्तकं ग्रहीतुम् इच्छामि। मम सदस्यता अस्ति। एतत् पुस्तकं दर्शयतु। एतत् बहूपयोगि अस्ति। अहं गृहं नेतुम् इच्छामि। पुस्तकं समये प्रत्यानीयताम्। धन्यवादः। शुभाध्ययनम्। अभ्यासः संस्कृतेन उत्तरत— विद्यार्थी किं ग्रहीतुम् इच्छति? ग्रन्थपालः किं पृच्छति? पुस्तकं कदा प्रत्यानेतव्यम्? रिक्तस्थानानि पूरयत— अहं संस्कृतस्य ________ ग्रहीतुम् इच्छामि। मम ________ अस्ति। एकसप्ताहानन्तरं पुस्तकं ________।

उत्तराणि:

पुस्तकम् सदस्यता प्रत्यानीयताम् अद्यतनः संस्कृतशब्दः

ग्रन्थालयः — यत्र बहूनि पुस्तकानि सन्ति सः ग्रन्थालयः।

वाक्यप्रयोगः: अहं प्रतिदिनं ग्रन्थालयं गच्छामि।

अद्यतनं सुभाषितम्

विद्या धनं सर्वधनप्रधानम्।

भावार्थः: विद्या सभी प्रकार के धनों में श्रेष्ठ धन है।

अद्यतनं प्रेरणावाक्यम्

प्रतिदिनं किञ्चित् पठतु, नूतनं किञ्चित् ज्ञातुं प्रयतताम्। ज्ञानमेव जीवनस्य श्रेष्ठं धनम्।