Script — Devanagari
विषय: संस्कृत व्याकरण कक्षा: 9 अध्याय: धातुरूपाणि एवं कारक–उपपद-विभक्तयः
कक्षा 9 संस्कृत — व्याकरण अभ्यास धातुरूपाणि एवं कारक–उपपद-विभक्तयः
1 min read
कक्षा 9 संस्कृत — व्याकरण अभ्यास धातुरूपाणि एवं कारक–उपपद-विभक्तयः प्रश्न–1. उचितं धातुरूपं लिखत कोष्ठके प्रदत्तधातोः उचितं रूपं लिखकर रिक्तस्थानानि पूरयत।
- वयं गुरुं __________।
(नम् — लट्)
- अहं अध्यापकं __________।
(सेव् — लट्)
- ताः बालिकाः उद्याने __________।
(गम् — विधिलिङ्)
- रात्रौ बालिकाः __________।
(भ्रम् — लृट्)
- मुनिः गृहे __________।
(गम् — लोट्) उत्तराणि
- नमामः
- सेवे
- गच्छेयुः
- भ्रमिष्यन्ति
- गच्छतु
प्रश्न–2. कारक–उपपद-विभक्तिः कोष्ठके प्रदत्त शब्दस्य उचितविभक्तिरूपं लिखकर रिक्तस्थानानि पूरयत।
- अहं __________ सह गच्छामि।
(पुरुष)
- __________ नमः।
(भगवत्)
- __________ स्वस्ति।
(प्रजा)
- __________ अलम्।
(चिन्ता)
- अहं __________ बहिः गच्छामि।
(कक्ष) उत्तराणि
- पुरुषेण
- भगवते
- प्रजाभ्यः
- चिन्तया
- कक्षात्
विद्यार्थियों के लिए विशेष निर्देश संस्कृत में धातुरूप लिखते समय पुरुष, वचन और लकार का विशेष ध्यान रखना चाहिए। इसी प्रकार कारक–उपपद के प्रयोग में सम्बद्ध विभक्ति का सही रूप लिखना आवश्यक है।