कक्षा 9 CBSE संस्कृत — शारदा

पाठः २ — **सुखस्य मूलं धर्मः, धर्मस्य मूलम् अर्थः**

पाठांशाधारितः ५ अङ्कीयः प्रश्नः

पाठांशः

स्वस्थः आर्थिकव्यवहारः त्रिविधः भवति— न्यायपूर्णम् अर्थोपार्जनम्, औचित्यपूर्णः व्ययः तथा भविष्यद्दृष्ट्या सञ्चयः। न्यायपूर्णम् अर्थोपार्जनम् एव करणीयम्। औचित्यपूर्णः व्ययः आवश्यकतानुसारं करणीयः। अनावश्यकः व्ययः न करणीयः। भविष्यस्य आवश्यकतानां पूर्तये धनस्य सञ्चयः करणीयः। सञ्चयस्य अभ्यासेन जनः स्वावलम्बी भवति।

---

प्रश्नाः

(क) एकपदेन उत्तरत।

(½ × 2 = 1)

1. आर्थिकव्यवहारः कति प्रकारः भवति?
2. जनः केन स्वावलम्बी भवति?

(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत।

(1 × 2 = 2)

1. कीदृशम् अर्थोपार्जनम् करणीयम्?
2. धनस्य सञ्चयः किमर्थं करणीयः?

(ग) निर्देशानुसारम् उत्तरत।

(1 × 2 = 2)

1. ‘न्यायपूर्णम्’ इत्यस्य विलोमपदं पाठांशात् चित्वा लिखत।

1. ‘सञ्चयस्य’ इति पदस्य मूलशब्दं लिखत।

---

⭐ अतिरिक्त-अभ्यासः

१. एकपदेन उत्तरत।

औचित्यपूर्णः कः करणीयः?

२. पूर्णवाक्येन उत्तरत।

अनावश्यकः व्ययः कथं भवति?

३. निर्देशानुसारम् उत्तरत।

‘आवश्यकतानुसारम्’ इत्यत्र सन्धिविच्छेदं कुरुत।

---

उत्तरमाला

(क) एकपदेन

1. त्रिविधः।
2. सञ्चयस्य।

(ख) पूर्णवाक्येन

1. न्यायपूर्णम् अर्थोपार्जनम् करणीयम्।
2. भविष्यस्य आवश्यकतानां पूर्तये धनस्य सञ्चयः करणीयः।

(ग) निर्देशानुसारम्

1. अन्यायपूर्णम्।
2. सञ्चय।

अतिरिक्त-अभ्यासस्य उत्तराणि

1. व्ययः।
2. अनावश्यकः व्ययः न करणीयः।
3. आवश्यकता + अनुसारम्।

---