कक्षा 9 CBSE संस्कृत उपपद-विभक्ति – 20 अंकों का अभ्यास

कक्षा 9 CBSE संस्कृत कारक–उपपद–विभक्तिः : 20 अङ्कीय अभ्यासप्रश्नपत्रम्

विषयः: द्वितीया से सप्तमी विभक्ति तक पूर्णाङ्काः — 20

निर्देशः: अधोलिखितेषु प्रश्नेषु उचितविभक्तेः प्रयोगं कुरुत। प्रश्नाः CBSE कक्षा 9 के पाठ्यक्रम में दिए गए उपपद-विभक्ति प्रयोगों पर आधारित हैं।

प्रश्न 1. कोष्ठकात् उचितं विभक्तिपदं चित्वा रिक्तस्थानानि पूरयत। (1 × 8 = 8) छात्रः विद्यालयं ________ गच्छति। (प्रति / सह) वृक्षं ________ पक्षिणः कूजन्ति। (परितः / अधः) रामः मित्रेण ________ उद्यानं गच्छति। (सह / प्रति) गुरवे ________। (नमः / स्वस्ति) बालकः सिंहात् ________। (बिभेति / स्निह्यति) गृहस्य ________ उद्यानम् अस्ति। (पुरतः / सह) माता पुत्रे ________। (स्निह्यति / बिभेति) अहं त्वयि ________। (विश्वसिमि / नमामि) प्रश्न 2. रेखाङ्कितपदस्य विभक्तिं लिखत। (1 × 6 = 6) छात्रः विद्यालयं प्रति गच्छति। रामः मित्रेण सह पठति। गुरवे नमः। बालकः सिंहात् बिभेति। वृक्षस्य अधः बालकः उपविशति। माता पुत्रे स्निह्यति। प्रश्न 3. निर्देशानुसारं वाक्यानि पूरयत। (1 × 6 = 6) 'परितः' इत्यस्य प्रयोगेन एकं वाक्यं रचयत। 'सह' इत्यस्य प्रयोगेन एकं वाक्यं रचयत। 'नमः' इत्यस्य प्रयोगेन एकं वाक्यं रचयत। 'बहिः' इत्यस्य प्रयोगेन एकं वाक्यं रचयत। 'उपरि' इत्यस्य प्रयोगेन एकं वाक्यं रचयत। 'निपुणः' इत्यस्य प्रयोगेन एकं वाक्यं रचयत। उत्तरमाला प्रश्न 1 प्रति परितः सह नमः बिभेति पुरतः स्निह्यति विश्वसिमि प्रश्न 2 द्वितीया विभक्तिः तृतीया विभक्तिः चतुर्थी विभक्तिः पञ्चमी विभक्तिः षष्ठी विभक्तिः सप्तमी विभक्तिः प्रश्न 3 — सम्भावित उत्तर गृहं परितः वृक्षाः सन्ति। अहं मित्रेण सह विद्यालयं गच्छामि। गुरवे नमः। छात्राः विद्यालयात् बहिः क्रीडन्ति। वृक्षस्य उपरि पक्षी अस्ति। सीता नृत्ये निपुणा अस्ति। 📚 त्वरित-स्मरणम् विभक्तिः प्रमुख उपपदम् उदाहरणम् द्वितीया प्रति, परितः, उभयतः, निकषा विद्यालयं प्रति तृतीया सह, साकम्, समम्, सार्धम् मित्रेण सह चतुर्थी नमः, रुच्, कुप्, स्वस्ति गुरवे नमः पञ्चमी बहिः, भी, रक्ष्, ऋते सिंहात् बिभेति षष्ठी उपरि, अधः, पुरतः, पृष्ठतः वृक्षस्य अधः सप्तमी स्निह्, निपुणः, विश्वस्, पटुः नृत्ये निपुणः