Script — Devanagari
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् – भागः २३ : रेलस्थानके
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् भाग 23 में रेलवे स्टेशन पर होने वाला सरल संस्कृत संवाद, हिन्दी अर्थ, शब्दार्थ, दैनिक प्रयोग के वाक्य तथा अभ्यास दिए गए हैं। कक्षा 9–10 तथा संस्कृत सीखने वाले सभी पाठकों के लिए उपयोगी सामग्री।
2 min read
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् – भागः २३ रेलस्थानके — रेलयानयात्रा (रेलवे स्टेशन पर)
रेलस्थानके प्रतिदिनं बहवः जनाः यात्रां कुर्वन्ति। तत्र पृष्टुं, टिकटं क्रेतुं, समयं ज्ञातुं च संस्कृतेन कथं सम्भाषणं करणीयम् इति ज्ञातुं अयं संवादः उपयुक्तः अस्ति।
संवादः
यात्री : नमस्ते, महोदय!
सूचनाकर्मचारी : नमस्ते। कथं साहाय्यं करवाणि?
यात्री : पट्टनात् वाराणसीनगरं प्रति रेलयानं कदा प्रस्थितं भविष्यति?
सूचनाकर्मचारी : सायंकाले पञ्चवादने रेलयानं प्रस्थितं भविष्यति।
यात्री : प्रथमश्रेण्याः टिकटस्य मूल्यं कियत् अस्ति?
सूचनाकर्मचारी : पञ्चशतानि रूप्यकाणि।
यात्री : मह्यं एकं टिकटं ददातु।
सूचनाकर्मचारी : एतत् भवतः टिकटम्।
यात्री : रेलयानं कस्मिन् मञ्चे आगमिष्यति?
सूचनाकर्मचारी : तृतीये मञ्चे आगमिष्यति।
यात्री : भवते धन्यवादः।
सूचनाकर्मचारी : शुभयात्राम्। पुनरागच्छतु।
हिन्दी अर्थ
यात्री: नमस्ते महोदय!
सूचना कर्मचारी: नमस्ते। मैं आपकी क्या सहायता करूँ?
यात्री: पटना से वाराणसी जाने वाली रेलगाड़ी कब चलेगी?
सूचना कर्मचारी: सायं पाँच बजे रेलगाड़ी प्रस्थान करेगी।
यात्री: प्रथम श्रेणी के टिकट का मूल्य कितना है?
सूचना कर्मचारी: पाँच सौ रुपये।
यात्री: मुझे एक टिकट दीजिए।
सूचना कर्मचारी: यह आपका टिकट है।
यात्री: रेलगाड़ी किस प्लेटफ़ॉर्म पर आएगी?
सूचना कर्मचारी: तीसरे प्लेटफ़ॉर्म पर आएगी।
यात्री: आपका धन्यवाद।
सूचना कर्मचारी: आपकी यात्रा मंगलमय हो।
नवीनाः शब्दाः संस्कृतम् हिन्दी अर्थ रेलस्थानकम् रेलवे स्टेशन रेलयानम् रेलगाड़ी / ट्रेन यात्री यात्री सूचनाकर्मचारी सूचना कर्मचारी टिकटम् टिकट श्रेणी श्रेणी / क्लास मञ्चः प्लेटफ़ॉर्म प्रस्थितम् प्रस्थान करना यात्रा यात्रा मूल्यं मूल्य दैनिक-प्रयोग-वाक्यानि रेलयानं कदा प्रस्थितं भविष्यति? टिकटस्य मूल्यं कियत्? मह्यं एकं टिकटं ददातु। रेलयानं कस्मिन् मञ्चे आगमिष्यति? धन्यवादः। शुभयात्राम्। अभ्यासः संस्कृतेन उत्तरत— यात्री कुत्र गन्तुम् इच्छति? रेलयानं कदा प्रस्थितं भविष्यति? रेलयानं कस्मिन् मञ्चे आगमिष्यति? रिक्तस्थानानि पूरयत— मह्यं एकं ________ ददातु। रेलयानं ________ मञ्चे आगमिष्यति। ________ मूल्यं पञ्चशतानि रूप्यकाणि अस्ति।
उत्तराणि:
टिकटम् तृतीये टिकटस्य अद्यतनः संस्कृतशब्दः
रेलयानम् — रेलमार्गे धावमानं यात्रिवाहनम्।
वाक्यप्रयोगः: अहं रेलयानेन विद्यालयं न गच्छामि।
अद्यतनं सुभाषितम्
कालः कस्यापि प्रतीक्षां न करोति।
भावार्थः: समय किसी की प्रतीक्षा नहीं करता; अतः प्रत्येक कार्य समय पर करना चाहिए।
अद्यतनं प्रेरणावाक्यम्
यात्रायाः पूर्वं समयस्य पालनं कुरुत, सुरक्षितयात्रां च सर्वदा मनसि निधत्त।