एषा सा कृतकबुद्धि: मानवबुद्धे सहकरी [पञ्चम: पाठ:]

कृत्रिमबुद्धिः – प्रश्नोत्तराणि (कक्षा ९) प्रश्न १ – पाठाधारितप्रश्नोत्तराणि (क) कृत्रिमबुद्धिः का अस्ति?

उत्तर: कृत्रिमबुद्धिः मानवनिर्मिता बुद्धिः अस्ति।

(ख) अध्यापकः कृत्रिमबुद्धेः कानि उदाहरणानि उक्तवान्?

उत्तर: अध्यापकः चैट-जीपीटी, एलेक्सा, सिरी, रोबोटः इत्यादीनि उदाहरणानि उक्तवान्।

(ग) यन्त्राणि कथं शिक्ष्यन्ते?

उत्तर: यन्त्राणि दत्तांशसमूहस्य (डेटासेट्) आधारेण शिक्ष्यन्ते।

(घ) ‘डेटासेट्’ केषां पाठशाला अस्ति?

उत्तर: ‘डेटासेट्’ यन्त्राणां पाठशाला अस्ति।

(ङ) कृत्रिमबुद्धिः कुत्र प्रयुज्यते?

उत्तर: कृत्रिमबुद्धिः शिक्षायां, चिकित्सायां, कृषिक्षेत्रे, अपराधनियन्त्रणे च प्रयुज्यते।

(च) शिक्षायां कृत्रिमबुद्धेः उपयोगः कथं भवति?

उत्तर: शिक्षायां अध्ययने, अभ्यासे, प्रश्नोत्तरप्रदाने च कृत्रिमबुद्धेः उपयोगः भवति।

(छ) यदि अशुद्धदत्तांशः दीयते तर्हि का समस्या भवति?

उत्तर: यदि अशुद्धदत्तांशः दीयते तर्हि कृत्रिमबुद्धिः पक्षपातयुक्तं परिणामं ददाति।

(ज) कृत्रिमबुद्धेः दुरुपयोगेन कीदृशं भयम् अस्ति?

उत्तर: कृत्रिमबुद्धेः दुरुपयोगेन साइबर-अपराधाः, डीप-फेक्-समस्या च जायते।

(झ) ‘कृत्रिमबुद्धिः मित्रं भवेत्, न भवेत् स्वामी’ इति वाक्यस्य कः अर्थः?

उत्तर: कृत्रिमबुद्धिः केवलं मानवस्य सहायिका अस्ति, सा मानवस्य स्वामिनी न भवेत्।

प्रश्न २ – मेलनम् स्तम्भः (अ) स्तम्भः (ब) चैट-जीपीटी संवादयन्त्रम् डीप-फेक् मिथ्याचित्रस्य निर्माणम् शिक्षकः नैतिकतायाः शिक्षां करोति एलेक्सा गीतं गायति, दीपं प्रकाशयति डेटासेट् यन्त्रपाठशालायाः नाम दीक्षा ए.आई. आधारित-शिक्षाप्रणाली अपूर्वानुमेय-नियन्त्रणम् अपराधशमनाय प्रयोगः गूगल-मानचित्रम् पथनिर्देशनं करोति पूर्वग्रहः पक्षपातयुक्तं प्रशिक्षणफलम् डॅल्-ई चित्रोत्पादनाय ए.आई. अनुप्रयोगः

उत्तरक्रमः (क)-४, (ख)-७, (ग)-१, (घ)-६, (ङ)-९, (च)-२, (छ)-१०, (ज)-३, (झ)-५, (ञ)-८।

प्रश्न ३ – रिक्तस्थानपूर्तिः (क)

यन्त्राणां शिक्षणाय डेटासेट् नामकः दत्तांशसमूहः उपयुज्यते।

(ख)

चैट-जीपीटी, एलेक्सा, सिरी इत्यादीनि संवादयन्त्रस्य उदाहरणानि सन्ति।

(ग)

यः मनुष्यवत् प्रश्नोत्तरं करोति, सः संवादयन्त्रम् इति उच्यते।

(घ)

यदा पक्षपातयुक्तः दत्तांशः प्रयुज्यते तर्हि कृत्रिमबुद्धिः अपि पूर्वग्रहम् करोति।

(ङ)

शिक्षकः सदैव करुणां, विवेकं च शिक्षयति, कृत्रिमबुद्धिः तु तस्य सहायिका अस्ति।

(च)

कृत्रिमबुद्धेः यन्त्राणि अभ्यासेन प्रशिक्षणं प्राप्नुवन्ति।

(छ)

मिथ्याचित्रं, मिथ्यावाणी च यदि कृत्रिमबुद्ध्या निर्मीयते तर्हि सः दोषः डीप-फेक् इति कथ्यते।

(ज)

ड्रोनस्य माध्यमेन बीजवपनं, भूमिक्षमतापरीक्षणं च कृषिक्षेत्रे भवति।

(झ)

यदा कृत्रिमबुद्धिः विवेकहीनतया उपयुज्यते तर्हि नैतिकतायाः हानिः प्राप्नोति।