पितृ एवं राजन् शब्द रूप | कक्षा 9 संस्कृत

१. पितृ शब्दरूप — पुल्लिङ्ग

पितृ = पिता

विभक्तिः- एकवचनम्- द्विवचनम्- बहुवचनम् प्रथमा- पिता -पितरौ- पितरः द्वितीया -पितरम् -पितरौ- पितॄन् तृतीया --पित्रा -पितृभ्याम् -पितृभिः चतुर्थी -पित्रे -पितृभ्याम्- पितृभ्यः पञ्चमी- पितुः -पितृभ्याम्- पितृभ्यः षष्ठी- पितुः -पित्रोः -पितॄणाम् सप्तमी -पितरि -पित्रोः -पितृषु सम्बोधन- हे पितः- हे पितरौ- हे पितरः उदाहरणम् पिता पुत्रं शिक्षयति। पुत्रः पितरम् नमति। पुत्रः पित्रा सह गच्छति। पुत्रः पित्रे फलम् आनयति। पुत्रः पितुः आज्ञां पालयति।

-२. राजन् शब्दरूप — पुल्लिङ्ग

राजन् = राजा

विभक्तिः- एकवचनम्- द्विवचनम् - बहुवचनम् प्रथमा- राजा -राजानौ -राजानः द्वितीया- राजानम्- राजानौ- राज्ञः तृतीया- राज्ञा- राजभ्याम् -राजभिः चतुर्थी- राज्ञे- राजभ्याम् -राजभ्यः पञ्चमी -राज्ञः -राजभ्याम् -राजभ्यः षष्ठी -राज्ञः -राज्ञोः- राज्ञाम् सप्तमी- राज्ञि- राज्ञोः -राजसु सम्बोधन- हे राजन् -हे राजानौ- हे राजानः उदाहरणम् राजा प्रजाः पालयति। जनाः राजानम् नमन्ति। राज्ञा प्रजाः रक्ष्यन्ते। जनाः राज्ञे निवेदयन्ति। प्रजाः राज्ञः आदेशं पालयन्ति। परीक्षा हेतु विशेष ध्यान

पितृ में ध्यान रखें— पिता → पितरम् → पित्रा → पित्रे → पितुः → पितरि

राजन् में ध्यान रखें— राजा → राजानम् → राज्ञा → राज्ञे → राज्ञः → राज्ञि