सर्वनामशब्दाः

संस्कृतभाषायां सर्वनामशब्दाः संज्ञाशब्दस्य स्थाने प्रयुज्यन्ते। एतेषां ज्ञानं वाक्यरचनायां अत्यन्तं आवश्यकम्।

१. तत् शब्दः (तीनों लिङ्गों में)

पुल्लिङ्गः

सः, तौ, ते तम्, तौ, तान् तेन, ताभ्याम्, तैः तस्मै, ताभ्याम्, तेभ्यः तस्मात्, ताभ्याम्, तेभ्यः तस्य, तयोः, तेषाम् तस्मिन्, तयोः, तेषु

स्त्रीलिङ्गः

सा, ते, ताः ताम्, ते, ताः तया, ताभ्याम्, ताभिः तस्यै, ताभ्याम्, ताभ्यः तस्याः, ताभ्याम्, ताभ्यः तस्याः, तयोः, तासाम् तस्याम्, तयोः, तासु

नपुंसकलिङ्गः

तत्, ते, तानि तत्, ते, तानि तेन, ताभ्याम्, तैः तस्मै, ताभ्याम्, तेभ्यः तस्मात्, ताभ्याम्, तेभ्यः तस्य, तयोः, तेषाम् तस्मिन्, तयोः, तेषु

---

२. इदम् शब्दः [पु•]

अयम्, इमौ, इमे इमम्, इमौ, इमान् अनेन, आभ्याम्, एभिः अस्मै, आभ्याम्, एभ्यः अस्मात्, आभ्याम्, एभ्यः अस्य, अनयोः, एषाम् अस्मिन्, अनयोः, एषु

इयम्, इमे, इमाः  [स्त्री•] इमाम्, इमे, इमाः अनया, आभ्याम्, आभिः अस्यै, आभ्याम्, आभ्यः अस्याः, आभ्याम्, आभ्यः अस्याः, अनयोः, आसाम् अस्याम्, अनयोः, आसु

इदम्, इमे, इमानि [नपु.]  इदम्, इमे, इमानि अनेन, आभ्याम्, एभिः अस्मै, आभ्याम्, एभ्यः अस्मात्, आभ्याम्, एभ्यः अस्य, अनयोः, एषाम् अस्मिन्, अनयोः, एषु

---

३. किम् शब्दः [पु•]

कः, कौ, के कम्, कौ, कान् केन, काभ्याम्, कैः कस्मै, काभ्याम्, केभ्यः कस्मात्, काभ्याम्, केभ्यः कस्य, कयोः, केषाम् कस्मिन्, कयोः, केषु

का, के, काः  [स्त्री•] काम्, के, काः कया, काभ्याम्, काभिः कस्यै, काभ्याम्, काभ्यः कस्याः, काभ्याम्, काभ्यः कस्याः, कयोः, कासाम् कस्याम्, कयोः, कासु

किम्, के, कानि [नपु•] किम्, के, कानि केन, काभ्याम्, कैः कस्मै, काभ्याम्, केभ्यः कस्मात्, काभ्याम्, केभ्यः कस्य, कयोः, केषाम् कस्मिन्, कयोः, केषु

---

४. अस्मद् शब्दः

अहम्, आवाम्, वयम् माम्, आवाम्, अस्मान् मया, आवाभ्याम्, अस्माभिः मह्यम्, आवाभ्याम्, अस्मभ्यम् मत्, आवाभ्याम्, अस्मभ्यम् मम, आवयोः, अस्माकम् मयि, आवयोः, अस्मासु

---

५. युष्मद् शब्दः

त्वम्, युवाम्, यूयम् त्वाम्, युवाम्, युष्मान् त्वया, युवाभ्याम्, युष्माभिः तुभ्यम्, युवाभ्याम्, युष्मभ्यम् त्वत्, युवाभ्याम्, युष्मभ्यम् तव, युवयोः, युष्माकम् त्वयि, युवयोः, युष्मासु

इति प्रमुखाः सर्वनामशब्दाः।