Script — Devanagari
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् – भागः २१ : उद्याने
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् भाग 21 में उद्यान में होने वाला सरल संस्कृत संवाद, हिन्दी अर्थ, शब्दार्थ, दैनिक प्रयोग के वाक्य तथा अभ्यास दिए गए हैं। संस्कृत सीखने वाले विद्यार्थियों एवं सामान्य पाठकों के लिए उपयोगी सामग्री।
2 min read
प्रतिदिन संस्कृत सम्भाषणम् – भागः २१ उद्याने — विहारार्थं गमनम् (उद्यान में संवाद)
उद्याने प्रातःसायंकालयोः बहवः जनाः भ्रमणं, व्यायामं, योगाभ्यासं च कुर्वन्ति। एषः संवादः दैनिकजीवने संस्कृतसम्भाषणस्य अभ्यासाय उपयुक्तः अस्ति।
संवादः
रमेशः : नमस्ते, मित्र!
सुरेशः : नमस्ते! कथमसि?
रमेशः : अहं कुशली अस्मि। त्वं कथमसि?
सुरेशः : अहमपि कुशली अस्मि। त्वं प्रतिदिनम् अत्र आगच्छसि किम्?
रमेशः : आम्। अहं प्रतिदिनं प्रातःकाले उद्यानम् आगच्छामि।
सुरेशः : अत्र किं किं करोषि?
रमेशः : अहं प्रथमतः भ्रमणं करोमि, ततः योगाभ्यासं करोमि।
सुरेशः : एतत् अतीव उत्तमम्। व्यायामेन शरीरं स्वस्थं भवति।
रमेशः : सत्यम्। स्वास्थ्यं सर्वेषां कृते महत्त्वपूर्णम् अस्ति।
सुरेशः : अद्यतः अहम् अपि प्रतिदिनम् आगमिष्यामि।
रमेशः : साधु। आवां सह व्यायामं करिष्यावः।
सुरेशः : धन्यवादः, मित्र!
रमेशः : स्वागतम्। पुनर्मिलामः।
हिन्दी अर्थ
रमेश: नमस्ते, मित्र!
सुरेश: नमस्ते! कैसे हो?
रमेश: मैं कुशल हूँ। तुम कैसे हो?
सुरेश: मैं भी कुशल हूँ। क्या तुम प्रतिदिन यहाँ आते हो?
रमेश: हाँ। मैं प्रतिदिन प्रातःकाल उद्यान आता हूँ।
सुरेश: यहाँ क्या-क्या करते हो?
रमेश: पहले टहलता हूँ, फिर योगाभ्यास करता हूँ।
सुरेश: यह बहुत अच्छा है। व्यायाम से शरीर स्वस्थ रहता है।
रमेश: सत्य है। स्वास्थ्य सभी के लिए महत्त्वपूर्ण है।
सुरेश: आज से मैं भी प्रतिदिन आऊँगा।
रमेश: अच्छा। हम दोनों साथ में व्यायाम करेंगे।
सुरेश: धन्यवाद, मित्र!
रमेश: स्वागत है। फिर मिलेंगे।
नवीनाः शब्दाः संस्कृतम् हिन्दी अर्थ उद्यानम् पार्क / उद्यान भ्रमणम् टहलना व्यायामः व्यायाम योगाभ्यासः योग का अभ्यास प्रातःकालः प्रातःकाल स्वास्थ्य्यम् स्वास्थ्य स्वस्थः स्वस्थ मित्रम् मित्र प्रतिदिनम् प्रतिदिन पुनर्मिलामः फिर मिलेंगे दैनिक-प्रयोग-वाक्यानि त्वं कथमसि? अहं कुशली अस्मि। त्वं प्रतिदिनम् अत्र आगच्छसि किम्? अहं भ्रमणं करोमि। अहं योगाभ्यासं करोमि। व्यायामेन शरीरं स्वस्थं भवति। अद्यतः अहम् अपि आगमिष्यामि। पुनर्मिलामः। अभ्यासः संस्कृतेन उत्तरत— रमेशः कुत्र आगच्छति? रमेशः उद्याने किं करोति? सुरेशः कदा आगमिष्यति? रिक्तस्थानानि पूरयत— अहं प्रतिदिनं ________ आगच्छामि। प्रथमतः ________ करोमि। व्यायामेन शरीरं ________ भवति।
उत्तराणि:
उद्यानम् भ्रमणम् स्वस्थम् अद्यतनः संस्कृतशब्दः
भ्रमणम् — स्वास्थ्यरक्षणाय पादाभ्यां शनैः गमनम्।
वाक्यप्रयोगः: प्रातःकाले भ्रमणं स्वास्थ्याय हितकरम् अस्ति।
अद्यतनं सुभाषितम्
आरोग्यं परमं भाग्यं स्वास्थ्यं सर्वार्थसाधनम्।
भावार्थः: उत्तम स्वास्थ्य ही सबसे बड़ा सौभाग्य है और सभी कार्यों की सिद्धि का आधार है।
अद्यतनं प्रेरणावाक्यम्
प्रतिदिनं किञ्चित्कालं व्यायामं कुरुत, योगाभ्यासं च आचरन्तु। स्वस्थशरीरे स्वस्थं मनः निवसति।