Skip to content
All lessons

Script — Devanagari

पुल्लिङ्ग शब्दरूपाणि | CBSE Class 9 संस्कृत

CBSE Class 9 के लिए संस्कृत पुल्लिङ्ग शब्दरूप—बालक, कवि, साधु, पिता, राजा आदि का सरल एवं पूर्ण अध्ययन।

2 min read

पुल्लिङ्ग शब्दरूपाणि (CBSE Class 9)

संस्कृत में पुल्लिङ्ग शब्दों के रूप परीक्षा की दृष्टि से अत्यन्त महत्वपूर्ण हैं। CBSE Class 9 में मुख्यतः निम्न पुल्लिङ्ग शब्दरूप पढ़ाए जाते हैं—

---

1. बालकवत् (अकारान्त पुल्लिङ्ग)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाबालकःबालकौबालकाः
द्वितीयाबालकम्बालकौबालकान्
तृतीयाबालकेनबालकाभ्याम्बालकैः
चतुर्थीबालकायबालकाभ्याम्बालकेभ्यः
पंचमीबालकात्बालकाभ्याम्बालकेभ्यः
षष्ठीबालकस्यबालकयोःबालकानाम्
सप्तमीबालकेबालकयोःबालकेषु

---

2. कविवत् (इकारान्त पुल्लिङ्ग)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाकविःकवीकवयः
द्वितीयाकविम्कवीकवीन्
तृतीयाकविनाकविभ्याम्कविभिः
चतुर्थीकवयेकविभ्याम्कविभ्यः
पंचमीकवेःकविभ्याम्कविभ्यः
षष्ठीकवेःकव्योःकवीनाम्
सप्तमीकवौकव्योःकविषु

---

3. साधुवत् (उकारान्त पुल्लिङ्ग)

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमासाधुःसाधूसाधवः
द्वितीयासाधुम्साधूसाधून्
तृतीयासाधुनासाधुभ्याम्साधुभिः
चतुर्थीसाधवेसाधुभ्याम्साधुभ्यः
पंचमीसाधोःसाधुभ्याम्साधुभ्यः
षष्ठीसाधोःसाध्वोःसाधूनाम्
सप्तमीसाधौसाध्वोःसाधुषु

---

4. पितृवत्

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमापितापितरौपितरः
द्वितीयापितरम्पितरौपितॄन्
तृतीयापित्रापितृभ्याम्पितृभिः
चतुर्थीपित्रेपितृभ्याम्पितृभ्यः
पंचमीपितुःपितृभ्याम्पितृभ्यः
षष्ठीपितुःपित्रोःपितॄणाम्
सप्तमीपितरिपित्रोःपितृषु

---

5. राजन् शब्दरूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमाराजाराजानौराजानः
द्वितीयाराजानम्राजानौराज्ञः
तृतीयाराज्ञाराजभ्याम्राजभिः
चतुर्थीराज्ञेराजभ्याम्राजभ्यः
पंचमीराज्ञःराजभ्याम्राजभ्यः
षष्ठीराज्ञःराज्ञोःराज्ञाम्
सप्तमीराज्ञिराज्ञोःराजसु

---

परीक्षा हेतु महत्वपूर्ण पुल्लिङ्ग शब्द

बालक, कवि, साधु, पिता, राजा, भवत्, विद्वस्, गुणिन्।